|
Door: Chris Nap, verschenen in Automatisering Gids nr. 25, 2007 Een nieuw concept van informatiebeveiliger Fox-IT, gericht op de waardevolste onderdelen in het bedrijfsnetwerk en het primaire proces, maakt monitoren van netwerkverkeer beter en gerichter. Een financiële instelling met een beveiligingsprobleem: meerdere ex-medewerkers verschaffen zich met kwade bedoelingen toegang tot de panden en het netwerk van de onderneming. Al zes maanden lang, terwijl de gebruikelijke beveiligingsmaatregelen van kracht zijn. Het is een horrorscenario waar een doorsnee-beveiligingssystematiek tegen opgewassen zou moeten zijn. Dat er ondanks fysieke toegangscontroles, identiteitsmanagement en authenticatieprocedures toch allerlei dingen fout gaan, maakt het ‘monitoren’ van het bedrijfsnetwerk en het netwerkverkeer een serieuze zaak. Beveiligingsbedrijf Fox-IT tilt dat monitoren naar een hoger niveau met zijn ‘goudklompjesconcept’. De klant weet welke zaken, processen en data hij wil beschermen en waarom. Fox-IT levert met het plaatsen van sensoren naast de gangbare technische Intrusion Detection en anomaly detection Service , op maat gesneden ‘triggers’ op de sensoren in het netwerk van de klant. Deze triggers reageren als een vooraf gespecificeerde situatie zich in het netwerk voordoet. Gaat een trigger af, dan krijgt de klant via het Security Operations Center direct de melding dat die situatie zich heeft voorgedaan. Ondubbelzinnig Zo kan een financiële instelling wanneer een verder volstrekt normale bancaire webtransactie van een klant ineens vanuit een ongewone of zelfs verdachte IP-regio komt, daarvan een melding ontvangen. Dan kan de transactie worden geblokkeerd tot deze bij de klant is geverifieerd. “Het mooie van het concept is dat de melding binnenkomt op het moment dat er ook echt iets gebeurt en dat de melding ondubbelzinnig is”, zegt Menno van der Marel, directeur van het in Delft gevestigde Fox-IT. “Er kunnen onmiddellijk vervolgstappen worden gezet.” De standaard ‘intrusion detection’-praktijk in Nederland omvat vaak toezicht op het netwerk en het verkeer erop, zegt Van der Marel. “Je gaat op zoek naar afwijkende zaken in het verkeer, die erop kunnen duiden dat iets niet klopt. Events worden geanalyseerd en gerapporteerd.” Jeroen Herlaar, businessunitmanager Managed Security Services van Fox-IT, vult Van der Marel aan: “Het is vergelijkbaar met het cameratoezicht in een winkelstraat als de Rotterdamse ‘koopgoot’, waar 50.000 mensen doorheen komen. Je probeert de signalen op te vangen die erop duiden dat er iets niet klopt. Gebeurt er echt iets raars of onwenselijks, dan wordt er een ‘pet’ op afgestuurd. Dat is het equivalent van het traditionele monitoren van datastromen in een bedrijfsnetwerk.” Het is niet de meest effectieve manier van beveiligen. Nadeel van deze vorm van monitoren is het grote aantal false positives. In negen van de tien gevallen blijkt er niets aan de hand te zijn. Als er te veel meldingen komen, hebben technici de neiging sensoren te ‘tunen’ om dat aantal false positives terug te dringen, met als riskant gevolg dat ook ‘echte’ meldingen aan de aandacht ontsnappen. Van der Marel: “Er zijn twee categorieën bedreigingen. Enerzijds de bekende problemen en de bekende criminelen. De hack attacks, virussen en wormen. Daar kun je met beleid en maatregelen iets tegen doen. Daarnaast zijn er de anomalieën. Zaken die afwijken en apart zijn. IT-beveiliging in Nederland richt zich op deze twee categorieën. Er zijn veel meldingen, dus moet je goede medewerkers hebben die de incidenten beoordelen, snappen wat er aan de hand is en contact opnemen met de klant. Wat wij er nu bovenop leggen, gaat een stap verder. Om in de koopgoot-metafoor te blijven: Een bulldozer in het centrum van Rotterdam is op zich aan de orde van de dag. Dat er eentje over de Coolsingel rijdt, is niet het signaleren waard. Maar wanneer deze de koopgoot in komt rijden, dan wil je dat als eigenaar van een juwelierzaak wel graag weten, zodat je de rolluiken tijdig kan dichtgooien. In kaart Met het goudklompjesconcept signaleren we de specifieke risico’s voor de belangrijke primaire processen van de klant. Voorwaarde is dat de klant deze specifieke risico’s in de IT-systemen en infrastructuur in kaart brengt. Dus moeten de mensen die verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van de klant, de security officers, de IT-mensen en de managers, bij elkaar gaan zitten om de goudklompjes en de bijbehorende risico’s te benoemen. Wij zorgen vervolgens voor de triggers, die meldingen afgeven als de risico’s of events zich voordoen.” De praktijk Een Sharepoint-server met alle informatie waar personeel uit put om het werk uit te voeren, is een voorbeeld van een goudklomp. De 5 gigabyte aan informatie op zo’n server is te kostbaar om weg te laten lekken. Wanneer iemand op het punt staat om de organisatie te verlaten en nog even 2 gigabyte aan informatie naar zijn laptop kopieert, dan wil je dat weten. Met een trigger is zoiets eenvoudig te constateren. Organisaties voorzien hun medewerkers veelal van dezelfde standaard ingerichte HP- en Dell-laptops. Als er een ‘vreemde’ Acer aan het netwerk wordt gehangen, dan is dat interessante informatie. Ook daar is eenvoudig een trigger voor te maken. Een bedrijf heeft veel last van malware en vraagt hij zich af hoe specifieke malware op het netwerk terechtkomt. Eén keer een trigger schrijven en de meldingen komen binnen. Medewerkers kunnen vervolgens op hun (surf)gedrag worden aangesproken. Een laptop die thuis ook wordt gebruikt, kan heel wat ellende op het bedrijfsnetwerk veroorzaken. Klanten laten Fox-IT triggers maken om bepaalde informatie te volgen om bijvoorbeeld na te gaan of delen van het jaarverslag misschien vanuit de eigen organisatie worden gelekt. Triggers maken Gek genoeg valt het veel klanten volgens Van der Marel zwaar de goudklompjes binnen de eigen organisatie te identificeren. “Er zijn dan wel IT-audits uitgevoerd en risicoanalyses gemaakt, maar voordat de mensen van de klant concreet de risico’s rond het primaire proces uitspreken, moeten we echt met de klant in de slag. Klantorganisaties zelf maken die slag zelden spontaan. Zijn de goudklompjes en de risico’s in kaart gebracht, dan worden de triggers gemaakt. Het maken van de trigger kost de klant één keer een bedrag, het arbeidsloon dat in het programmeerwerk gaat zitten. De klant kan de trigger daarna meestal kostenloos blijven gebruiken. De tijd die het kost om een trigger te maken varieert van enkele uren voor een eenvoudige tot enkele weken voor een extreem ingewikkelde. Monitoren is volgens Fox-IT nu vaak te veel een technische kwestie. Zo van: ‘Het netwerk en de systemen worden bedreigd door wormen en virussen’. Van der Marel: “Daar wordt in de beveiligerswereld scherp naar gekeken en dat moet ook zo blijven. Maar datgene waar het werkelijk om draait, verdient extra aandacht. Met deze aanpak willen we een beetje uit de hoek van de techniek wegkomen.” |